Akılcı İlaç Kullanımı
Cumartesi Aralık 16, 2017

 akılcıl ilac

Sağlık alanında son yıllardaki gelişmeler sonucu tedavi seçeneklerinin artması ve çeşitlenmesi, akılcı ilaç kullanımını ve tedavide maliyet / yarar analizlerinin önemini arttırıyor. Dünyanın büyük ve hızlı büyüyen ülkelerinde bile sağlık giderleri için kaynak yaratmak Zorlaşırken, ülkemizde bu konuda sıkıntı yaşıyor. Türkiye’de sağlığa ayrılan payın yarıya yakını ilaç harcamalarına gidiyor. Dolayısıyla toplumun büyük çoğunluğunun üzerinde uzlaştığı akılcı ilaç kullanımı stratejilerine daha fazla gereksinim duyuluyor. Türkiye bu gereksinim doğrultusunda, DPT VIII. 5 Yıllık Kalkınma Planı İlaç sanayi Özel İhtisas Komisyonu raporunda aşağıdaki paragrafa yer vermiştir;

“Son elli yıl içinde, eskiden tedavisi mümkün olmayan pek çok hastalıkta etkili çok sayıda ilacın tıbbi kullanıma girmesi, kullanıma giren ilaçların daha etkili ve güvenli olan yenilerinin sürekli olarak geliştirilmesi, hastalığın ve hastanın durumuna göre ilacın akılcı ve doğru bir şekilde inceleyip tanı koyduktan sonra mevcut ilaçlar arasından en uygununu seçecek ve buna göre reçete yazacak olan sorumlu kişi hekim olduğundan, hekimin yükümlülüğü ve davranışı rasyonel ilaç kullanımının birincil önemdeki öğesini oluşturur.

Rasyonel ilaç kullanımı, ilaçların akıllıca kullanımı anlamına gelir. Diğer bir değişle, bir hastalığın önlenmesi, kontrol altına alınması veya tedavi edilmesi için, doğru ilacın, gereken anda, gerektiği miktarda ve uygun fiyatla kullanılmasıdır. İlacın hem kullanana, hem de ulusal ekonomiye en yararlı biçimde kullanılmasıdır. Rasyonel ilaç kullanımı, ucuz ya da indirimli ilaç kullanımı anlamına gelmez.

Rasyonel ilaç kullanımı, ayrıca, tümüyle standardize edilmiş hastalıkların aynı biçimde tedavisi için salt teorik kavramların tartışmasız uygulaması da değildir. Rasyonel tedavinin de önemli bir parçasını oluşturan rasyonel ilaç kullanımının temelinde, hastanın birey olarak kabul edilmesi, tıbbi bilgi ve kararlar ile ekonomik yaklaşımlar bulunur.”

Peki, nedir akılcı ilaç kullanımı?

“Tıpta hastalık yok hasta vardır .“ kuramıyla öne çıkan akılcı ilaç kullanımı, hastaların klinik ihtiyaçlarına uygun, bireysel özelliklerini karşılar dozlarda, gerekli zaman süresince kendileri ve içinde yaşadıkları toplumun ödeyebileceği maliyette ilaç kullanımıdır.

Rasyonel ilaç kullanımı, bir dizi unsurun akılcılığı ile hayata geçebilmesi mümkündür. Söz konusu unsurlar; ilacın akılcı seçimi, ilaç lojistiğinin akılcılığı, reçete yazma sürecinin akılcılığı, reçete yanıtlama sürecinin akılcılığı, ilaçların akılcı kullanımı, ilaç bilgisi desteğinin akılcılığı, ilaç yönetiminin akılcılığı yani farmaekonomidir. Reçetenin karşılanması sırasında hastalara yeterli bilginin sunulması ve tedaviye verilen cevabın değerlendirilmesi de akılcı ilaç kullanımının gereklerindendir. Bu unsurları biraz daha detaylı incelemek gerekirse akılcı ilaç kullanımının temel ilkelerini şöyle sıralayabiliriz;

  • Hasta sorunun tanımlanması, en iyi şekilde anemnez alınması, tedavi amaçlarının belirlenmesi
  • “ilaç tedavisi gerekli mi?” sorusunu sormak
  • Hastanın kullandığı diğer ilaçları ve alışkanlıklarını sorgulamak
  • Ölçütlere göre etkili kişisel ilacı seçmek.

İlaç seçiminde dikkat edilecek unsurlar

Etkinlik (yeterli doz, süre) hastanın yaşı, ağırlığı, hastalığa bağlı karaciğer ve böbrek gibi organlarının yeteneklerinde oluşan değişmeler, ilaca toleransı, hatta genetik yapısı ve cinsiyeti zaman-doz süresini hesaplarken göz ardı edilmemelidir.
Güvenlilik ( yan etkileri, ilaç etkileşimi, güvenli doz aralığının geniş olması)

  • Uygunluk (kontrendikasyonları, saklama ve kullanım kolaylığı)
  • Tedavi maliyeti açısından en uygunun seçimidir. Tedavide az sayıda ama özellikleri iyi bilinen ilaçlar kullanılmalıdır.
  • Düzenli olarak tedavi gözden geçirilmeli ve gereksiz ilaçlar tedaviden çıkarılmalıdır. Yeni ilaç eklenmesi, hastanın yaşam kalitesini arttırıyorsa, yarar /zarar oranı hesaplanarak tercih edilmelidir.
  • Hastanın tedaviye uyumu arttırılmalıdır.
  • Hasta ve/ya da yakınları ile hekim arasında iyi iletişim gereklidir.

İlaç kullanımı denildiğinde dört madde; hasta, hekim, eczacı, hemşire ve diğer sağlık personeli söz konusudur. Bu dört unsurun sürekli eğitimi bilgilerinin güncellenmesi akılcı ilaçkullanımında önemli faktördür.

Hastanın doğru yönlendirilmesinden eczacı sorumludur. Eczacı hekimin önerilerini hastaya eksiksiz ve doğru bir şekilde aktarmaktan sorumludur. Amaç toplum üzerinde yanlış ilaç kullanmaktan kaynaklanan ekonomik ve sosyal yükün azaltılması, fizyolojik, biyolojik ve psikolojik zararın önlenmesidir. Kullanılan ilaçların tüm olası etkilerine ilişkin açıklamaların danışılması ve bireysel bazda hastanın ilaca yönelik bakımı eczacıya aittir.

Biz Fatih Devlet Hastanesi ailesi olarak akılcı ilaç kullanımı stratejilerimizde hasta, hekim, eczacı ve hemşire iletişimimizi güçlü tutup, hastalarımız en doğru şekilde bilgilendirmek adına gerekli eğitim süreçlerinden geçmekteyiz. İlaç yönetimi yani farmaekonomi odaklı çalışıp, tedavi süresince kullanım maliyetlerini optimum koşullarda ayarlamaktayız. Bizler akılcı ilaç kullanmanın ucuz yada indirimli ilaç kullanmak olmadığının bilincinde olup, hasta odaklı, hastanın tedavi sürecindeki uyumunu arttıracak şekilde akılcı ilaç kullanımını ilke edinmiş bulunmaktayız. Bu doğrultuda öncelikle hasta eğitimlerimizi ve sağlık personeli olarak kurum içi eğitimlerimizi devam ettirmekteyiz.

Hastalarımıza ilaç kullanımında önerilerimiz şunlardır:

  • İlaç doğru yoldan, doğru zaman aralıklarında, doğru dozda ve belirtilen süre boyunca kesintisiz alınmalıdır
  • Bildiğiniz bir alerjik durumunuz varsa doktorunuzu ve size uygulama yapacak olan sağlık personelini uyarmalısınız
  • İlacı kullanmaya başladığınızda beklenmeyen bir etki görüldüğünde eczacınıza ve doktorunuza geri dönmelisiniz
  • Kendinizi iyi hissettiğinizde ilacı kendi kararınızla kesmemelisiniz.
  • İlaçtan yarar görmüyorsanız durumu doktora bildirmelisiniz
  • İlacın kullanımıyla ilgili kuşkusunuz varsa doktorunuza ya da eczacınıza sormalısınız.
  • Dalgınlıkla ilacı unutabileceğinizi düşünüyorsanız bazı hatırIatıcı düzenlemeler yapmalısınız.
  • Komşunuza iyi gelen bir ilacın size zarar verebileceğini unutmamalısınız.
  • Kullanmak istediğiniz bir alternatif tıp metodu varsa mutlaka doktorunuza danışmalısınız.
  • Evlerde yıllardır duran bazı ilaçların aktivitelerini kaybetmiş olabileceğini hatta toksik bazı sorunlar oluşturabileceklerini göz ardı etmemelisiniz.

 

 

   

İnönü Mahallesi İnönü Caddesi No:177
Fatih Devlet Hastanesi/Trabzon
telephone+90 (0 462) 230 22 85/8 Hat
telephone+90 (0 462) 230 22 78

Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.

fatih logo h